127 Jaar Le Corbusier!

Lianne van Kralingen Lianne van Kralingen
Loading admin actions …

Gisteren, maandag 6 oktober 2014, markeert het 127e jaar vanaf de geboorte van Charles-Édouard Jeanneret-Gris, beter bekend onder het pseudoniem Le Corbusier. Toevallig is deze dag ook nog eens de Internationale Dag van de Architectuur: twee feiten waar we niet aan voorbij willen gaan! Op dit dubbele jubileum willen we dan ook een bijzondere man eren door een aantal van zijn belangrijkste creaties te laten zien, zoals we een paar weken geleden voor de verjaardag van de Italiaanse architect Renzo Piano gedaan hebben.

De bijdrage van Le Corbusier aan moderne en hedendaagse architectuur is monumentaal. Deze bekendheid is waarschijnlijk de meest invloedrijke architect van de twintigste eeuw geweest en heeft samen met de modernistische school de wereld van de architectuur en design volledig getransformeerd. Le Corbusier staat bekend om zijn unieke en innovatieve architectuur, meubeldesign met eenvoudige sterke lijnen die zijn theoretische werk reflecteren, en om zijn abstracte en kubistische schilderwerk. Wij presenteren hier de zeven meest vernieuwende erfstukken die Le Corbusier aan ons en de wereld van hedendaags design in het bijzonder nagelaten heeft.

  door homify

(Creative Commons attribution: Susleriel)

Villa Savoye (Poissy, 1928-1931)

  door homify

(Creative Commons attribution: Rory Hyde)

We beginnen dit eerbetoon met een van de meest beroemde meesterwerken van Le Corbusier, dat ook gelijk de laatste uit zijn reeks witte villa's vormt. Deze unieke woning werd ontworpen voor het gefortuneerde echtpaar Savoye, die een villa op het platteland wilden bouwen om in het weekend te kunnen ontsnappen aan de drukte van het stadsleven. Dit gebouw staat midden in een groene weide in de stad Poissy, ten westen van Parijs en vormt een moderne luchtspiegeling in het midden van het Franse landschap.

Naast de elegante lijnen en de woonruimtes die de grens tussen binnen en buiten vervagen, is het huis ook beroemd omdat het een samentrekking vormt van de vijf punten van de nieuwe architectuur, door Le Corbusier opgesteld. De eerste is het gebruik van pijlers of pilaren waardoor de ruim opgezette en lichte woonruimtes lijken te zweven. Vervolgens een dakterras dat gebruik maakt van het gehele oppervlak van het dak. Ten derde ontstaat door het gebrek aan draagmuren een grote, vrije ruimte dat naar wens ingedeeld kan worden. Ten vierde zorgt het gebruik van horizontale strookramen ervoor dat het landschap op een dynamische en panoramische manier omlijst wordt en zorgen tegelijk voor gelijkmatige verlichting en ventilatie. Ten slotte wordt de façade niet doorbroken door draagstructuren waardoor een vrije, gladde en eenvoudige gevel ontstaat.

Chaise longue LC4 (Parijs, 1929)

  door homify

(Creative Commons attribution: Roberto Sena)

Zoals al gezegd is Le Corbusier niet alleen beroemd om zijn bijzondere architectuur, maar ook om zijn meubelcollecties die nu de iconen van twintigste-eeuws design vormen. Sinds de vroege jaren '20 ontwierp hij een aantal stoelen, tafels en opbergsystemen voor de inrichting van zijn eigen projecten, zoals het beroemde Pavillon de L'Esprit Nouveau. Le Corbusier streefde in al zijn designs naar aandacht voor functie en gebruik, waardoor het resultaat een rationeel en eerlijk ontwerp is waarvan het design gedefinieerd wordt door comfort en functie. We kunnen genieten van Le Corbusiers ontwerptheorie in de vorm van deze beroemde chaise longue dat met een eenvoudig onderstel van chroom een ergonomische zitting ondersteunt waarin het hele lichaam tot rust kan komen. De meubels van Le Corbusier zijn vandaag de dag nog steeds te verkrijgen, zowel in oorspronkelijk design als ook in moderne herinterpretaties zoals dit model van Cassina dat op het Design Festival in Londen dit jaar tentoongesteld werd.

Unité d’habitation/Cité radieuse (Marseille, 1946-1952)

  door homify

(Creative Commons attribution: Vincent Desjardins)

Een belangrijk feit over het werk van Le Corbusier is zijn invloed op hedendaagse woonvormen en, meer specifiek, op sociale huisvestingsvormen. De Zwitserse architect is beroemd om zijn ontwerp voor wooneenheden zoals de bekendste hier in Marseille, maar ook in Berlijn en drie andere Franse voorsteden die een belangrijk deel van zijn portfolio vormen. Ook wel bekend als de “Cité radieuse” was dit ontwerp een antwoord op het dringende tekort aan huisvesting in de nasleep van de tweede wereldoorlog, en wordt gezien als een typisch exemplaar van de overheersende brutalistische architectuurstroming van die tijd. Deze stijl heeft een grote invloed gehad op hedendaags design en maakt karakteristiek gebruik van donkere, ruwe materialen (vooral beton), staal en glas. Volgelingen van het brutalisme laten een grote voorkeur voor beton zien in hun architectuur aangezien het een materiaalbesparende, eenvoudige oplossing is en ook een vrij verkrijgbaar en goedkope materiaalsoort.

Le Corbusier ontwierp dit gebouw met imposante afmetingen: 137 meter lang en 56 meter hoog biedt deze wooneenheid plaats aan 337 afzonderlijke appartementen. Het bijzondere van dit ontwerp ligt ook in de verstrengeling van de appartementen die zich over twee verdiepingen uitspreiden, zowel als de hoge kwaliteit en het vele zonlicht dat in iedere woning heerst. Met behulp van zijn vijf punten van de nieuwe architectuur heeft Le Corbusier een herkenbaar functioneel en modern design afgeleverd. Daarnaast biedt het dakterras ruimte voor dagelijkse kinderopvang voor alle inwonenden, wat zijn aandacht voor de sociale aspecten van zijn architectuurtheorie op de voorgrond zet.

Chapelle Notre-Dame-du-Haut (Ronchamp, 1950-1955)

  door homify

(Creative Commons attribution: senhormario)

Van het praktische, brutalistische ontwerp hierboven gaan we nu over naar een meer expressief en spiritueel project dat de visuele talenten van deze meester van de architectuur benadrukt. Dit bouwwerk is een katholieke kapel, gelegen op de top van de heuvel Bourlémont in Haute-Saône. Op het eerste gezicht lijkt het gehele design te berusten op instabiel vervormde en golvende vlakken tot een tweede blik verraadt dat deze kapel uit robuuste en geometrisch gevormde betonnen elementen bestaat. De imposante afmetingen worden doorbroken door de schijnbaar willekeurig toegevoegde ramen die in het gebouw een indrukwekkende constellatie van natuurlijk licht veroorzaken.

Maar wat nog wel het meest verbaast over dit project is het evenwicht dat is bereikt tussen conflicterende kenmerken van deze architectuur: groot en licht, sober en elegant, organisch en geometrisch… dit spel van tegenstellingen produceert een sterk spirituele sfeer dat alleen in een project als dit ten volle gewaardeerd kan worden en versterkt wordt door de vorm, ruimte en lichtcomposities in het interieur van dit prachtige en imposante bouwwerk.

Palais des Assemblés du Pendjab (Chandigarh, 1955)

  door homify

(Creative Commons attribution: duncid)

Tegen het jaar 1951 werd Le Corbusier wereldwijd erkend voor zijn architectonisch talent en werd er een beroep gedaan op zijn creativiteit door de Indiase minister-president na de scheiding van India en Pakistan om een stedenbouwkundig plan voor Chandigarh te voltooien. Le Corbusiers internationale reputatie voor zijn theorie over moderne stedenbouw en zijn uitvoering van uitzonderlijke projecten in Parijs en Algiers maakte hem uitstekend geschikt voor deze opdracht.

Chandigarh, waar Le Corbusiers ontwerpen voor de Paleis van Justitie en het Paleis des Assemblés (hier te zien) gebouwd werden, werd zo een groot tentoonstellingsruimte voor Le Corbusiers brutalistische design in de vorm van indrukwekkende betonnen constructies in bovenmenselijke afmetingen. In deze afbeelding zien we Le Corbusiers creativiteit weerspiegeld in het water dat het gebouw voor een groot deel omringt en de brutalistische betonnen architectuur met een verrassend zachte atmosfeer aanvult.



Philipspaviljoen (Brussel, 1958-1959)

  door homify

(Creative Commons attribution:  Wouter Hagens)

We sluiten dit overzicht af met het beroemde, maar mythische project waar slechts een paar fotografische sporen van bestaan. Het gaat hier om een tijdelijk gebouw in opdracht van Philips voor de World Expo 1958 in Brussel. Dit paviljoen is met behulp van gewapend beton compleet opgebouwd uit parabolische lijnen en vlakken en vormde een unieke innovatie in die tijd door de futuristische uitstraling van de gecombineerd geometrische en organische vormen: een tegenstelling dat ook doet denken aan de kapel in Ronchamp. Voor dit project werkte Le Corbusier samen met een van zijn assistenten: de Griekse muzikant en architect Iannis Xenakis die later beroemd werd door zijn architectuurprojecten die muziek en ruimtelijkheid combineren. Deze samenwerking laat zien dat Le Corbusier van grote invloed was op zijn tijdgenoten. Zelfs nog tot op de dag van vandaag noemen vele architecten Le Corbusier als de grootste invloed op hun werk.

Met deze zeven voorbeelden hebben we willen laten zien wat de architectuur van Le Corbusier zo indrukwekkend maakt: niet alleen de bijzondere vormcomposities maar ook de sociale componenten, de ruimtelijke technologie en zijn nieuwe architectuurtheorie. Le Corbusier wordt vaak gezien als de voorloper van wat nu “de internationale stijl” genoemd wordt. Deze stijl raakte de designwereld van meerdere kanten: van industrieel ontwerp tot grafisch design tot kunst. Vaak ook naar verwezen als de Zwitserse stijl (onder Le Corbusier) is deze beweging een voorstander van een gedempt kleurenpalet, open interieur, sterke geometrie en gebouwen die licht en gewichtsloos lijken. Beton, glas en een stalen constructie waren de favoriet zoals we hier hebben kunnen zien.

Het voornaamste idee in Le Corbusiers tijd was om de bouw en groei van steden met een hoge populatiedichtheid bij te staan, waar deze architect met creativiteit mee aan de slag ging. De algemene stijl was vrij makkelijk te reproduceren door andere architecten en vergde weinig aandacht aan esthetiek in de beginstadia van een ontwerpproject. Desondanks is deze stijl een periode in de geschiedenis van de architectuur en design dat een significante invloed had op hedendaagse stijlen. En hoewel Le Corbusier niet meer leeft begeleidt en inspireert deze Zwitsers-Franse architect nog altijd nieuwe en oude architecten en ontwerpers van hedendaags stedenbouw, interieurontwerp en architectuur tot grotere hoogten.

Wat vind jij van Le Corbusiers meesterwerken? Deel je mening hieronder!
Eigentijds wonen in een rietgedekte villa: moderne Huizen door Lab32 architecten

Hulp nodig bij uw woonproject? Neem contact met ons op!

Doe wooninspiratie op!