De schadelijke materialen in elk huis & hoe ermee om te gaan

Stefanie Hesseling Stefanie Hesseling
Loading admin actions …

De wereld om ons heen is gevuld met zichtbare en onzichtbare gevaren voor onze gezondheid. Dat het schade op kan leveren om gewoon over te steken wanneer er juist een auto aan komt rijden, dat weet (hopelijk) iedereen. Maar wist je ook dat er dichter in huis mogelijke gezondheidsgevaren bestaan die minder duidelijk zijn? In dit Ideabook beschrijven we er een aantal zodat jij precies weet waar je op moet letten. Belangrijker nog: we geven je een aantal alternatieven om deze schadelijke materialen te vermijden. Omdat er steeds meer inzicht komt in welke stoffen al dan niet schadelijk zijn, zijn deze alternatieve en gezonde materialen steeds weidser verspreid. En gelukkig maar, want vroeger was het bijvoorbeeld heel normaal was om arsenicum te gebruiken tegen muizen, een keuze die met de dood bekocht kon worden. Dit supergif, dat in het spijsverteringskanaal van mensen een verwoestende werking heeft met een dodelijke afloop ten gevolg, is inmiddels in de ban gedaan. Maar zijn er heden te dage ook nog zulke middelen die zo slecht zijn voor onze gezondheid? Lees even mee.

Giftige stoffen in je verf

Verf is een ingewikkeld product, het bestaat uit zo'n 20 tot 60 verschillende chemische stoffen. Sommige bestanddelen daarvan zijn onschuldig, water bijvoorbeeld doet geen vlieg kwaad, andere bestanddelen echter kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Het zijn vooral de oplos- en verdunningsmiddelen die kwaad kunnen, dit zijn de elementen in de verf die ervoor dat de verf te verwerken is, goed vloeit en snel droogt. Sommige soorten verf bevatten terpentine of thinner die ervoor zorgen dat de verf snel droogt. Het zijn deze bestanddelen die echt slecht voor je zijn. Geluk bij een ongeluk is dat deze schade makkelijk te voorkomen is. Door altijd te schilderen in een goed geventileerde ruimte kunnen de schadelijke stoffen de ruimte makkelijk uit. Dat is van belang omdat het langdurig inademen van deze stoffen kan leiden tot irritatie in de luchtwegen en zelfs ademhalingsproblemen. Verf je in de winter of is het lastig de ruimte goed te ventileren, dan is het dragen van een masker van groot belang. Weet wel dat er verschil zit tussen de zogenaamde stofmaskers die, zoals de naam al impliceert, enkel stof tegenhouden, en een gasmasker dat wel geschikt is voor dit doeleinde.

Formaldehyde

Formaldehyde wordt ook wel spaanplaatgas genoemd en wordt in vele materialen toegepast zoals lijm, glas- en steenwol en in (geperst) hout zoals parket, meubelplaat, triplex en multiplex. Allemaal materialen en toepassingen dus die we veel in huis tegenkomen. Omdat formaldehyde kleurloos is en een enigszins prikkelende (maar niet altijd erg sterk) geur heeft, is het lastig het gas te ontdekken. Natuurlijk is de makkelijkste manier om blootstelling te voorkomen te zoeken naar materialen waarin geen formaldehyde voorkomt. Door andere bindmiddelen dan lijm te gebruiken of door naar andere isolatiemogelijkheden te zoeken, voorkom je blootstelling. Toch is het niet altijd mogelijk en dan zit er ook hier maar een oplossing op: luchten. Omdat nieuwe materialen meer formaldehyde 'lekken' dan oude materialen is het van belang vooral nieuwe huizen en hun meubels even goed te luchten voor je ze veelvuldig gaat gebruiken. 

Lijm in meubels

Kabinet: minimalistische Woonkamer door karel
karel

Kabinet

karel

Hierboven bespraken we al dat lijm het giftige formaldehyde kan bevatten. Toch zijn er in lijm nog meer bestanddelen die kwaad kunnen. In PVC-lijm bijvoorbeeld wordt vaak het agressieve oplosmiddel THF verwerkt. Het is van belang bij het gebruiken van dit soort lijm de ruimte goed te ventileren en je lichaam te beschermen door het dragen van handschoenen. Ook vuller of kit in poedervorm zoals tegellijm, voegmiddel en muurvuller kunnen giftige oplosstoffen bevatten. Wanneer je deze gebruikt is het belangrijk goed de instructies op de verpakking te volgen. Het aanmaken van de lijm dient op exact de juiste manier, inclusief de juiste verhoudingen, te gebeuren. Bovendien is het ook hier raadzaam de poeders niet in te ademen en een zogenaamd dampmasker te dragen. Toch op zoek naar een lijm die volledig onschuldig is? De oudste bekende lijm is zogenaamde beenderlijm. Deze wordt gemaakt door botten van dieren te 'smelten'. Omdat dit een organisch product is, is het gebruik ervan volledig veilig voor de gezondheid.

Tapijt

We blijven nog even bij de schadelijke stoffen, al wordt het inmiddels lichtelijk deprimerend om te lezen over de giftige wereld waarin we ons bevinden. Ons tapijt, of in ieder geval de lijm waarmee het is vastgezet, is namelijk ook niet volledig onschuldig. Het vinyl of het tapijt onder je voeten en de lijm waarmee het is vastgemaakt, kunnen een hele waslijst giftige stoffen bevatten. Als die vrijkomen, doet dat de luchtkwaliteit bij je thuis geen goed. De grootste boosdoeners zijn ook hier weer de zogenaamde vluchtige organische stoffen . Het zijn dezelfde stoffen die we ook al bij de verf tegenkwamen. Ze kunnen via de huid en de luchtwegen het lichaam binnendringen en als je er herhaaldelijk aan wordt blootgesteld kunnen ze je hoofdpijn, concentratiestoornissen, allergie en astma bezorgen. Op heel lange termijn kunnen de vluchtige stoffen zelfs kankerverwekkend zijn. Gelukkig worden in nieuwe huizen strenge maximumwaarden opgelegd, maar in oude huizen is dit vaak niet het geval. Voor bewoners van oude huizen (met bijpassende oude vloeren) raden wij aan eens een professional in te schakelen. Zij kunnen meten wat de waarden zijn en geruststellen danwel adviseren een nieuwe vloer (zonder schadelijke stoffen natuurlijk) te leggen.

Polyethyleen

moderne Studeerkamer/kantoor door Plastic Online Ltd.
Plastic Online Ltd.

Tunstall Clear Acrylic Dressing Table / Desk

Plastic Online Ltd.

PET (PETE) is de afkorting voor polyethyleen tereftalaat. Klinkt die term niet bekend in de oren? Dat is dan bijzonder want je hebt het product waarschijnlijk praktisch dagelijks in handen. Het materiaal wordt namelijk gebruikt voor het maken van water- en frisdrankflessen. Ook saladebakken, koekverpakkingen, olieflessen en allerlei ander verpakkingsmateriaal zijn van PET gemaakt. Niet schadelijk dus, zou je denken. Maar wist je dat dit plastic slechts veilig is wanneer het eenmalig gebruikt wordt? Hergebruik van dit soort plastic kan ertoe leiden dat het giftige stoffen gaat lekken zoals acetaldehyde. Deze stof kan de hormoonbalans ernstig verstoren en is in het slechtste geval zelfs kankerverwekkend. Nu denk je misschien dat je zo'n verpakking nooit vaker dan een enkele keer gebruikt.. behalve natuurlijk je waterflesje, die vullen we dagelijks een aantal keren opnieuw. Niet meer doen dus!

FSC keurmerk

Rhythm: scandinavische Eetkamer door Fou de Feu

Hierboven raakten we al even aan de schadelijke stoffen die geperst hout en houtlijmen kunnen bevatten. Het is geen pretje om te bedenken hoeveel van onze meubels een mogelijk giftige stof in zich dragen. Om het leed enigszins te verzachten kun je op zoek gaan naar bekende keurmerken. Het FSC-keurmerk bijvoorbeeld, wordt afgegeven door het gelijknamige 'Forest Stewardship Council'. Zij geven met dit keurmerk aan dat het hout dat gebruikt is, afkomstig is uit een bos dat onafhankelijk is beoordeeld als een goed beheerd bos volgens normen voor milieu (duurzaam), sociale omstandigheden en economie. Goed hout dus, en in alle opzichten beter voor het milieu. Let hierbij nog wel even op het soort lijm dat gebruikt is en laat je meubel voor de zekerheid nog even 'uitluchten' voor je 'm in je interieurarmen sluit.

Het EU Ecolabel

Het EU Ecolabel is het Europese milieukeurmerk voor non-food producten en diensten. Een keurmerk vergelijkbaar met het FSC-keurmerk maar dan breder. Doel van het EU Ecolabel is om duurzamere productie en consumptie te stimuleren. Het keurmerk vind je op zaken van allesreiniger tot schoenen, verf en wasmiddelen. Wanneer een product het EU Ecolabel draagt is er tijdens de productie een lagere belasting van het milieu geweest, ook is gedacht aan een minimale milieubelasting waar het aankomt op afval, grondstoffen en energie. Ook hier is het, keurmerk of niet, raadzaam om goed de instructies op de verpakking goed op te volgen. Deze instructies zorgen altijd voor het (meest) veilig(e) gebruik van producten.

Polyethyleen

  door Philipp

PET (PETE) is de afkorting voor polyethyleen tereftalaat. Klinkt die term niet bekend in de oren? Dat is dan bijzonder want je hebt het product waarschijnlijk praktisch dagelijks in handen. Het materiaal wordt namelijk gebruikt voor het maken van water- en frisdrankflessen. Ook saladebakken, koekverpakkingen, olieflessen en allerlei ander verpakkingsmateriaal zijn van PET gemaakt. Niet schadelijk dus, zou je denken. Maar wist je dat dit plastic slechts veilig is wanneer het eenmalig gebruikt wordt? Hergebruik van dit soort plastic kan ertoe leiden dat het giftige stoffen gaat lekken zoals acetaldehyde. Deze stof kan de hormoonbalans ernstig verstoren en is in het slechtste geval zelfs kankerverwekkend. Nu denk je misschien dat je zo'n verpakking nooit vaker dan een enkele keer gebruikt.. behalve natuurlijk je waterflesje, die vullen we dagelijks een aantal keren opnieuw. Niet meer doen dus!

Heb je iets opgestoken van dit Ideabook of missen we belangrijke informatie? Laat een comment achter!
Eigentijds wonen in een rietgedekte villa: moderne Huizen door Lab32 architecten

Hulp nodig bij uw woonproject? Neem contact met ons op!

Doe wooninspiratie op!